توصیه های عمومی / نکات تغذیه

 

هیچ برنامه غذایی یا رژیم غذایی وجود ندارد که برای همه افراد مناسب باشد پس با تیم پزشکی و یا متخصص تغذیه خود مشورت کنید تا برنامه ای را برای شما تهیه کنند.

برای بررسی کمبود ویتامین و مواد معدنی از جمله آهن، ویتامین 12 B و ویتامین D، که سطح آن اغلب در بیماران مبتلا به بیماری التهابی روده کم است، آزمایش دهید.

دفترچه یادداشت غذایی روزانه ای را برای پیگیری و ثبت علائم خود نگه دارید.

غذاهای تازه را به مرور به رژیم خود اضافه کنید.

 

مکمل های ویتامینی و مواد معدنی

 

بسیاری از بیماران مبتلا به بیماری التهابی روده مکمل ها را برای جلوگیری از ابتلا به کمبود مواد مغذی استفاده می کنند. قبل از مصرف هر گونه مکمل، همیشه با پزشک خود مشورت کنید و موارد زیر را در نظر داشته باشید:

  • در صورت امکان، ویتامین ها و مواد معدنی خود را از مواد غذایی و نه از مکمل ها دریافت کنید.
  • در اولین بار مصرف همه مکمل ها، داروهای بدون نسخه، گیاهان و درمان های مکمل با پزشک خود مشورت کنید.
  • بعضی مکمل ها می توانند باعث ایجاد عوارضی مانند حالت تهوع و اسهال شوند. در صورت امکان، انواع راه های جویدنی، مایع یا پودر را در نظر بگیرید.
  • برچسب مکمل ها را برای وجود لاکتوز، رنگ مصنوعی، الکل یا نگهدارنده ها بررسی کنید.
  • اکثر مکمل ها نباید با شکم خالی مصرف شوند.

 

 مکمل ها و غذاهای توصیه شده که ممکن است برای بیماران التهابی روده لازم باشد
“همیشه قبل از مصرف هر گونه مکمل با پزشک خود مشورت کنید و به میزان دوز توصیه شده آنها را مصرف نمایید “

 

  • کلسیم

مصرف کلسیم برای همه بیماران التهابی روده، به خصوص اگر استروئید(steroids) مصرف می کنند و یا پوکی استخوان دارند توصیه شده است . کلسیم اگر  با ویتامین D همراه باشد تاثیر بیشتری خواهد داشت.

غذاهای دارای این ماده : محصولات لبنی کم چرب مانند پنیر، شیر و ماست(در صورت تحمل) (محصولات  بدون لاکتوز در صورت عدم تحمل لاکتوز)، سبزیجات به همراه  برگ سبز تیره، کلم بروکلی، ماهی قزل آلا با استخوان، میگو، ساردین و غذاهای غنی شده با کلسیم . دریافت این مواد  برای سه وعده در روز توصیه می شود.

 

  • اسید فولیک

بعضی از داروها (sulfasalazine and methotrexate) ممکن است در جذب اسید فولیک اختلال ایجاد کنند. به همه زنان باردار، از جمله زنان مبتلا به بیماری التهابی روده نیز توصیه می شود برای پیشگیری از نقص های زایمان این  مکمل را مصرف کنند.

غذاهای دارای این ماده: گوشت گاو، اسفناج، نخود سیاه ،چاودار، غلات صبحانه غنی شده، برنج، مارچوبه، اسپاگتی، جوانه برنج، کاهو، آووکادو، آب پرتقال، گندم، لوبیای سبز و سبزیجات دارای برگ سبز تیره

 

  • آهن

کمبود آهن در بیماران مبتلا به بیماری التهابی روده به دو دلیل می تواند رخ دهد: التهاب در بدن که باعث مصرف کمتر این ماده می شود و از دست دادن خون به علت زخم های روده. کمبود آهن می تواند منجر به کم خونی شود (اختلال خونی که در آن گلبول قرمز به اندازه کافی تولید نمی شود). مهم است که قبل از مصرف مکمل آهن، کمبود آن در بدن سنجش شود، زیرا آهن بیش از حد می تواند برای کبد سمی باشد.

غذاهای دارای این ماده :غلات غنی شده با آهن، صدف، لوبیای سفید، گوشت گاو، جگرگاو، عدس، اسفناج، لوبیا، نخود، ساردین و گوجه فرنگی های کنسرو شده. غذاهایی با آهن زیاد را باید با غذای غنی از ویتامین C (فلفل، بروکلی، انواع توت ها، مرکبات و گوجه فرنگی) به منظور افزایش جذب استفاده کنید.

آگاهی از میزان آهن شما برای بیماری IBD بسیار مهم است زیرا کم خونی فقر آهن یا IDA می تواند 36 تا 76 درصد افراد مبتلا به بیماری کرون یا کولیت اولسروز را تحت تاثیر قرار دهد.

 

  • ویتامین 12B

ویتامین 12B در قسمت آخر روده جذب می شود. افراد مبتلا به بیماری کرون که روده ی آنها به علت بیماری آسیب دیده یا افرادی که با عمل جراحی بخشی از روده آنها برداشته شده است ، ممکن است مشکلاتی در جذب  ویتامین 12B  داشته باشند. افرادی که رژیم گیاهخواری دارند نیز در معرض خطر کمبود ویتامین 12B  هستند.

غذاهای دارای این ماده: صدف، جگر، غلات غنی شده، ماهی قزل آلا، ماهی تن، گوشت گاو و شیر

 

  • ویتامین D

بدلیل نقش مهم این ویتامین در التهاب روده، مصرف ویتامین D برای همه بیماران التهابی روده، توصیه می شود برخی مطالعات نشان داده اند که فعالیت بیماری در بیماران با سطح مناسب ویتامین D کاهش یافته است. ویتامین D در افرادی که کمبود کلسیم، و یا پوکی استخوان دارند و یا داروهای استروئیدی (که باعث ایجاد مقاومت در برابر ویتامین D می شود) مصرف می کنند بسیار مهم است. ویتامین D اگر همراه با کلسیم مصرف شود، تاثیر بیشتری دارد.

غذاهای دارای این ماده :ماهی قزل آلا، تن ماهی، آب پرتقال، شیر، ساردین، زرده تخم مرغ، روغن کبد ماهی ، ماست غنی شده و غلات غنی شده

 

  • ویتامین های A، E و K

بیمارانی که به علت التهاب روده کوچک، سندرم روده کوچک یا انسداد مجاری صفراوی در جذب چربی مشکل دارند ممکن است سطح پایین ویتامین های A، E و K (ویتامین های محلول در چربی) داشته باشند.

غذاهای دارای این ماده

ویتامین A: هویج، سیب زمینی شیرین، اسفناج، طالبی، فلفل قرمز، کلم بروکلی و انبه

ویتامین E: بادام، بادام زمینی، روغن زیتون گندم، روغن آفتابگردان و دانه های آفتابگردان

ویتامین K: سبزیجات، اسفناج، کلم بروکلی، کام پیچ، شلغم سبز، سویا، کلم، روغن سویا، بامیه، آب انار و گل کلم

 

  • روی

بیماران مبتلا به اسهال شدید، بیماری های گسترده در روده کوچک، سندرم روده کوچک و یا کسانی که از رژیم های گیاهی پیروی  می کنند، در معرض خطر کمبود روی هستند. علائم کمبود روی عبارتند از: جوش ها پوستی، تغییر در چشایی ، بویایی و بینایی، دشواری بهبود زخم و رشد ضعیف در کودکان.

غذاهای دارای این ماده: صدف، گوشت گاو، خرچنگ، حبوبات غنی شده، ماکیان، صدف، حبوبات، سبوس غلات، آجیل، نخود سبز، و غلات سبوس دار

 

رژیم های خاص بیماران التهابی روده

ممکن است تغییر در رژیم غذایی شما، به ویژه در هنگام عود کردن بیماری، مفید باشد . بعضی از رژیم ها ممکن است توسط پزشک شما در زمان های مختلف توصیه شود. هیچ رژیم غذایی برای پیشگیری یا کنترل بیماری التهابی روده ثابت نشده است. برخی از این رژیم ها می تواند بسیار محدود کننده باشد و باعث کاهش وزن و یا سوء تغذیه می شود. بحث های زیادی در جامعه پزشکی در مورد این رژیم ها وجود دارد. در نظر داشته باشید که بهترین رژیم، رژیم غذایی است که نیازهای تغذیه ای شما را تامین می کند در حالی که به شما در مدیریت بهتر علائم کمک می کند.

برای داشتن رژیم غذایی که برای شما مناسب است، با تیم مراقبت های پزشکی خود یا متخصص تغذیه مشورت کنید . هرگز از یک رژیم غذایی بدون مشورت با تیم مراقبت های پزشکی و / یا متخصص تغذیه استفاده نکنید.

رژیم های ارائه شده در زیر هیچ کدام تایید شده نیستند و اطلاعات آنها تنها برای اهداف آموزشی ارائه شده است.

 

  • رژیم های انحصاری کربوهیدرات

رژیم های حذف کربوهیدرات، در واقع دریافت قندهای خاص، غلات و فیبر را محدود  می کنند. برخی از رژیم های محبوب این دسته عبارتند از:

 

رژیم غذایی مخصوص کربوهیدرات (SCD) ™:

(SCD) این رژیم مواد غذایی تصفیه شده / فرآوری شده است که شامل سویا، لاکتوز، نیشکر و دانه ها و سبزیجات خاصی مانند سیب زمینی، بامیه و ذرت می باشد. هم چنین می تواند تامین برخی از مواد مغذی مانند ویتامین B، کلسیم، ویتامین D و ویتامین E را محدود کند. با تیم پزشکی خود مشورت کنید تا مطمئن شوید که مواد مغذی مورد نیاز برای بهبود بیماری را دریافت می کنید.

رژیم غذایی FODMAP:

FODMAP مخفف (Fermentable، Oligo، Di-، Mono-saccharides و Polyols) است. این دسته قندهایی را توصیف می کند که می توانند به طور ضعیف جذب شوند مانند فروکتوز، لاکتوز، پلیول های قندی (sorbitol و mannitol)، فروکتان (در سیر، تره فرنگی، کنگر فرنگی و گندم یافت می شود)، و galacto-oligosaccharides (که در عدس، نخود، و نخود سبز موجود است).

رژیم غذایی FODMAP می تواند به کاهش علائم بیماری IBD  کمک کند، اما تحقیقات از مصرف آن برای کاهش التهابات، همچنین در دوره های عود بیماری یا در مدت زمان طولانی پشتیبانی نمی کند.

رژیم غذایی فاقد گلوتن

افرادی که از رژیم غذایی بدون گلوتن استفاده می کنند، از مصرف  محصولات گندم، جو و محصولات چاودار خودداری می کنند. بعضی افراد ممکن است پس از استفاده از رژیم غذایی بدون گلوتن، کاهش علائم را شاهد باشند ، اما شواهد موجود نشان می دهد که رژیم غذایی بدون گلوتن برای کاهش التهاب موثر نمی باشد.

استفاده  از رژیم غذایی بدون گلوتن خطراتی دارد. به عنوان مثال، غذاهای بدون گلوتن حاوی مواد مغذی مشابه با همتایان حاوی گلوتن نیستند و بسیاری از غذاهای بدون گلوتن حاوی چربی بیشتری هستند که می تواند منجر به افزایش وزن شود. پزشک شما ممکن است بخواهد آزمایشاتی را قبل از شروع یک رژیم غذایی بدون گلوتن، برای بررسی عدم داشتن  بیماری سلیاک (celiac) در بدن شما، انجام دهد.

 

  • رژیم های گیاهی

شواهدی وجود دارد مبنی بر اینکه رژیم غذایی که در آن مصرف گوشت و چربی بالا و میوه ها و سبزیجات کم است  ممکن است با افزایش رشد بیماری التهابی روده همراه باشد.

رژیم نیمه گیاهی:

این رژیم ها بیشتر در ژاپن مورد مطالعه قرار گرفته اند ،  پزشکان برای بیماران التهابی روده بستری در بیمارستان دنبال کردن  این رژیم های نیمه گیاهی که شامل استفاده از تخم مرغ، ماست، میوه، سبزیجات، حبوبات، برنج قهوه ای ، میسو و ترشی سبزیجات به صورت روزانه و مصرف گاه به گاه شیر و چای سبز است، را توصیه می کنند. گوشت یک بار در هر دو هفته و ماهی یک بار در هفته خورده می شود.  بنابراین پروتئین حیوانی به طور قابل توجهی در این رژیم محدود است. یک مطالعه کوچک انجام شده نشان داده است، که بیماران التهابی روده  با این رژیم غذایی پس از دو سال با عوارض کمتری در دوره های عود بیماری  نسبت به بیمارانی که از این رژیم پیروی نمی کردند، مواجه می شوند.

رژیم غذایی مدیترانه ای:

این رژیم غذایی غنی از فیبر و گیاه است. همچنین شامل روغن زیتون، لبنیات کم چرب، گیاهان و ادویه جات می باشد. مرغ، تخم مرغ، پنیر و ماست به طور متوسط و گوشت قرمز به ندرت خورده می شود.

رژیم کم فیبر

رژیم کم فیبر برای کاهش حرکت روده و کمردرد، با کاهش مصرف فیبر و اجتناب از مصرف سبزیجات برگ سبز، آجیل، دانه ها، ذرت بو داده، دانه های کامل و میوه های خام با پوست انجام می شود. این رژیم غذایی بعد از جراحی مفید است ، زمانی که ممکن است دستگاه گوارش شما  قبل از بازگشت به رژیم غذایی منظم، نیاز به زمان بیشتری برای بهبودی داشته باشد.