ریشه‌یابی کمبود دارو در کشور؛ از اختلال ارزی و بحران نقدینگی تا مصرف غیرمنطقی

اخرین بروزرسانی در خرداد 26, 1405 توسط پیام ابراهیمی

یک فعال صنعت داروسازی با اشاره به چندگانگی عوامل مؤثر در بروز کمبود دارو، از اختلال در تخصیص ارز و بحران نقدینگی صنعت دارو تا تجویز بی‌رویه دارو و افزایش بی‌ضابطه داروخانه‌ها را از دلایل اصلی این معضل برشمرد و دو راهکار کلیدی برای پیشگیری از کمبود داروهای حیاتی ارائه کرد.

اختلال ارزی و بحران نقدینگی؛ دو ضلع اصلی کمبود دارو در کشور

علی فرجی، مدیرعامل یکی از شرکت‌های داروسازی، در گفت‌وگو با خبرنگار مهر، کمبود دارو را پدیده‌ای مختص ایران ندانست اما تأکید کرد که شرایط خاص کشور نظیر جنگ، محاصره و اختلال در ورود دارو و مواد اولیه از گمرکات، این مسئله را تشدید کرده است. وی با اشاره به اینکه هرگاه تخصیص ارز با تأخیر یا اختلال مواجه شود، واردات مواد اولیه و داروهای نهایی با مشکل روبه‌رو می‌شود، افزود که یکی دیگر از ریشه‌های اصلی کمبود دارو، اختلال در زنجیره گردش مالی صنعت دارو است. به گفته فرجی، تأخیر طولانی در بازگشت مطالبات از سوی دانشگاه‌های علوم پزشکی و سازمان تأمین اجتماعی، توان نقدینگی تولیدکنندگان و واردکنندگان را کاهش داده و چرخه تأمین دارو را با اختلال مواجه کرده است.

دلایل بروز کمبود دارو در کشور؛ از اختلال ارزی تا بحران نقدینگی
دلایل بروز کمبود دارو در کشور؛ از اختلال ارزی تا بحران نقدینگی

تورم و فشار هزینه‌ها؛ صنعت دارو در تنگنای مالی

این فعال صنعت دارو با اشاره به تشدید مشکلات در سایه تورم، گفت که افزایش هزینه‌های تولید، بسته‌بندی، حمل و دستمزد، فشار بر صنعت دارو را چند برابر کرده است. با این حال، منابع مالی دولت و بیمه‌ها متناسب با این افزایش هزینه رشد نکرده و همین مسئله موجب شده چرخه نقدینگی صنعت دارو بیش از گذشته با مشکل مواجه شود. فرجی تصریح کرد که بانک‌ها نیز به دلیل محدودیت‌های موجود و سخت‌گیری‌های اعتباری، توان تأمین سرمایه در گردش مورد نیاز شرکت‌های دارویی را ندارند و این امر، توان شرکت‌ها برای واردات مواد اولیه و داروهای نهایی را کاهش داده و در نهایت به کمبود دارو در بازار دامن می‌زند.

تجویز بی‌رویه و افزایش داروخانه‌ها؛ عواملی که فشار بر بازار دارو را تشدید می‌کنند

فرجی، تجویز غیرمنطقی و بی‌رویه دارو را یکی دیگر از عوامل تشدیدکننده کمبود دارو دانست و گفت که میزان تجویز دارو در ایران در برخی حوزه‌ها بیش از استانداردهای رایج است و این مسئله نیاز القایی و مصرف کاذب را افزایش می‌دهد. وی همچنین به افزایش بی‌رویه تعداد داروخانه‌ها در سال‌های اخیر اشاره کرد و گفت که این موضوع فشار مضاعفی بر شبکه توزیع، تولید و واردات دارو وارد می‌سازد و به طور مصنوعی نیاز بازار را افزایش می‌دهد.

دو راهکار اساسی برای پیشگیری از کمبود داروهای حیاتی

این مدیرعامل شرکت دارویی با ارائه دو راهکار اساسی برای برون‌رفت از وضعیت موجود، گفت که نخستین اقدام ضروری، اصلاح زنجیره مالی صنعت دارو است که در آن دولت باید با تأمین نقدینگی قابل‌توجه، عقب‌ماندگی‌های موجود را جبران کرده و نظام پرداخت‌ها را به روال قانونی بازگرداند. راهکار دوم، اصلاح الگوی تجویز دارو از طریق واگذاری برنامه‌های آموزشی به انجمن‌های علمی پزشکی است تا پزشکان به سمت تجویز منطقی دارو هدایت شوند. فرجی همچنین بر ضرورت افزایش سقف‌های اعتباری بانکی برای شرکت‌های دارویی و کاهش سخت‌گیری‌های موجود تأکید کرد و خاطرنشان ساخت که اگر اصلاحات لازم در حوزه تأمین ارز، پرداخت مطالبات، سرمایه در گردش، تجویز منطقی دارو و مدیریت شبکه توزیع به‌صورت هم‌زمان انجام شود، می‌توان از بخش قابل‌توجهی از کمبودهای دارویی پیشگیری کرد و دسترسی پایدار بیماران به داروهای حیاتی را بهبود بخشید.

مجله خبری ابداع